شنوایی یکی از حواس پنجگانه انسان است که نقش مهمی در برقراری ارتباط، یادگیری و مشارکت در فعالیتهای اجتماعی دارد. سنجش شنوایی برای کاهش شنوایی میتواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی افراد داشته باشد. به همین دلیل، سنجش شنوایی در بزرگسالان ضروری است. همچنین کم شنوایی در نوزادان می تواند تأثیر منفی بر رشد و تکامل آنها داشته باشد. به همین دلیل، شنوایی سنجی نوزادان در سنین بدو تولد تا یک ماهگی به طور گسترده ای توصیه می شود.
۱. سنجش شنوایی نوزادان
هدف از شنوایی سنجی نوزادان
هدف از شنوایی سنجی نوزادان، شناسایی زودهنگام کم شنوایی یا ناشنوایی است. تشخیص زودهنگام این اختلالات، امکان مداخله درمانی را در اسرع وقت فراهم می کند. مداخله درمانی به موقع می تواند به بهبود شنوایی و گفتار کودک کمک کند و از بروز مشکلات بعدی در رشد و تکامل او جلوگیری کند.
انواع شنوایی سنجی نوزادان
دو نوع اصلی شنوایی سنجی نوزادان وجود دارد:
- شنوایی سنجی غربالگری
شنوایی سنجی غربالگری یک آزمایش ساده و غیرتهاجمی است که برای شناسایی نوزادان با احتمال کم شنوایی یا ناشنوایی انجام می شود. این آزمایش معمولاً در سنین بدو تولد تا یک ماهگی انجام می شود.
- شنوایی سنجی تشخیصی
شنوایی سنجی تشخیصی یک آزمایش دقیق تر است که برای تأیید نتایج شنوایی سنجی غربالگری یا ارزیابی نوزادانی که در شنوایی سنجی غربالگری مشکوک به کم شنوایی تشخیص داده شده اند، انجام می شود. این آزمایش معمولاً در سنین دو تا سه ماهگی انجام می شود.
روش های شنوایی سنجی نوزادان
در شنوایی سنجی نوزادان، از روش های مختلفی استفاده می شود که به روش های آبجکتیو و روش های سوژکتیو تقسیم می شوند.
- روش های آبجکتیو
در روش های آبجکتیو، نیازی به همکاری کودک نیست و آزمایش با استفاده از تجهیزات الکترونیکی انجام می شود. دو روش اصلی شنوایی سنجی آبجکتیو نوزادان عبارتند از:
۱. شنوایی سنجی با اندازه گیری پاسخ صوتی گوش (OAE)
در این روش، امواج صوتی از طریق گوش کودک به گوش میانی و داخلی ارسال می شوند. پاسخ این امواج توسط دستگاه شنوایی سنجی ثبت می شود.
۲. شنوایی سنجی با پالس های شنوایی (ABR)
در این روش، پالس های صوتی از طریق گوش کودک به گوش میانی و داخلی ارسال می شوند. پاسخ این پالس ها توسط دستگاه شنوایی سنجی ثبت می شود.
- روش های سوژکتیو
در روش های سوژکتیو، کودک باید در آزمایش همکاری کند. این روش ها معمولاً برای کودکان بالای سه سال که توانایی همکاری دارند، استفاده می شوند. دو روش اصلی شنوایی سنجی سوژکتیو نوزادان عبارتند از:
۱. شنوایی سنجی با تقویت بصری (VRA)
در این روش، به کودک دو گزینه ارائه می شود. یکی از گزینه ها یک صدا است و دیگری یک تصویر است. کودک باید با نگاه کردن به تصویر، گزینه صحیح را انتخاب کند.
۲. شنوایی سنجی با بازی (BERA)
در این روش، کودک با یک بازی سرگرم می شود. در حین بازی، صداهای مختلفی به گوش کودک ارسال می شوند. پاسخ کودک به این صداها توسط دستگاه شنوایی سنجی ثبت می شود.
نکاتی در مورد شنوایی سنجی نوزادان
- شنوایی سنجی نوزادان معمولاً در کلینیک های شنوایی سنجی انجام می شود.
- برای انجام شنوایی سنجی نوزادان، نیازی به آمادگی خاصی نیست.
- ممکن است نوزاد در حین شنوایی سنجی گریه کند یا بی قرار شود. این امر طبیعی است و تأثیری بر نتایج آزمایش ندارد.
- اگر نتایج شنوایی سنجی نوزاد شما مشکوک به کم شنوایی باشد، پزشک توصیه می کند که شنوایی سنجی تشخیصی انجام شود.
اهمیت شنوایی سنجی نوزادان
شنوایی سنجی نوزادان یکی از مهم ترین اقداماتی است که والدین می توانند برای اطمینان از شنوایی طبیعی کودک خود انجام دهند. تشخیص زودهنگام کم شنوایی یا ناشنوایی، امکان مداخله درمانی را در اسرع وقت فراهم می کند و از بروز مشکلات بعدی در رشد و تکامل کودک جلوگیری می کند.
۲. سنجش شنوایی بزرگسالان
انواع سنجش شنوایی
انواع مختلفی از سنجش شنوایی وجود دارد که هر یک به روشهای مختلفی عملکرد شنوایی را ارزیابی میکنند.
.webp)
برخی از رایجترین انواع سنجش شنوایی عبارتند از:
- ادیومتری
ادیومتری رایجترین نوع سنجش شنوایی است که برای ارزیابی قدرت شنوایی در زیر و بمی استفاده میشود. در این آزمایش، فرد هدفون یا هندزفری میپوشد و صداهایی با شدت و زیر و بمی به او ارائه میشود. فرد باید هر بار که صدایی را بشنود، پاسخ دهد.
- تمپانومتری
تمپانومتری برای ارزیابی عملکرد پرده صماخ استفاده میشود. در این آزمایش، فشار هوای داخل گوش میانی اندازهگیری میشود. اگر پرده صماخ به درستی کار کند، فشار هوا در دو طرف پرده یکسان خواهد بود.
- تونویمتری
تونیمتری برای ارزیابی حساسیت گوش داخلی استفاده میشود. در این آزمایش، فرد هدفون میپوشد و صداهایی با فرکانسهای ثابت به او ارائه میشود. شدت صدا به تدریج افزایش مییابد تا زمانی که فرد صدا را بشنود.
دلایل کاهش شنوایی در بزرگسالان
کاهش شنوایی در بزرگسالان میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله:
- پیری
کاهش شنوایی ناشی از پیری شایعترین نوع کاهش شنوایی است. این نوع کاهش شنوایی معمولاً در فرکانسهای بالا رخ میدهد و به تدریج با افزایش سن پیشرفت میکند.
- صدای بلند
قرار گرفتن در معرض صدای بلند، یکی دیگر از دلایل شایع کاهش شنوایی است. صدای بلند میتواند به سلولهای مویی گوش داخلی آسیب برساند و باعث کاهش شنوایی شود.
- عوامل ژنتیکی
عوامل ژنتیکی نیز میتوانند باعث کاهش شنوایی شوند. برخی از بیماریهای ژنتیکی میتوانند باعث کاهش شنوایی در سنین پایین شوند.
- برخی از بیماریها و داروها
برخی از بیماریها و داروها نیز میتوانند باعث کاهش شنوایی شوند. به عنوان مثال، بیماریهای گوش میانی، بیماریهای قلبی عروقی، دیابت و برخی از داروها میتوانند باعث کاهش شنوایی شوند.
اهمیت سنجش شنوایی در بزرگسالان
سنجش شنوایی در بزرگسالان به دلایل زیر مهم است:
- تشخیص زودهنگام کاهش شنوایی
تشخیص زودهنگام کاهش شنوایی میتواند به جلوگیری از پیشرفت آن و کاهش تأثیر آن بر کیفیت زندگی فرد کمک کند.
- انتخاب درمان مناسب
در صورت تشخیص کاهش شنوایی، درمان مناسب میتواند به بهبود کیفیت شنوایی فرد کمک کند. درمان کاهش شنوایی میتواند شامل استفاده از سمعک، اتوپلاستی (جراحی ترمیم پرده صماخ) یا کاشت حلزون باشد.
- پیشگیری از عوارض ناشی از کاهش شنوایی
کاهش شنوایی میتواند باعث مشکلاتی مانند انزوای اجتماعی، افسردگی و مشکلات یادگیری شود. سنجش شنوایی میتواند به شناسایی افراد در معرض خطر این عوارض کمک کند.
چه زمانی باید برای سنجش شنوایی مراجعه کنیم؟
در صورت داشتن هر یک از علائم زیر، باید برای سنجش شنوایی مراجعه کنید:
- دشوار شنیدن مکالمات
- دشوار شنیدن تلویزیون یا رادیو
- دشوار شنیدن زنگ تلفن
- دشوار شنیدن صداهایی که از فاصله دور میآیند
- احساس وزوز گوش
- سرگیجه
- اختلال تعادل
سنجش شنوایی یک آزمایش ساده و بیخطر است که میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت شنوایی ایفا کند.